Sunday, August 1, 2021

गॅलापागोस बेटे - निसर्गाने तयार केलेला खजिना - भाग ३ Galapagos Islands

                                                                                                                                                   भाग २ वरून


०) फर्नांडिना (नारबरो) बेट - 


कोलंबसच्या प्रवासाला प्रायोजक असलेल्या अरागॉनचा राजा फर्डिनांड २च्या सन्मानार्थ हे नाव देण्यात आले.

    राजा फर्डिनांड २ 

फर्नांडिनाचे क्षेत्रफळ ६४२ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची १,४९४ मीटर आहे. हे पश्चिम दिशेला असलेले  गॅलापागोस द्वीपसमूहाचे सर्वात तरुण बेट आहे. १३ मे २००५ रोजी, या बेटावर एक नवीन व अतिशय विस्फोटक प्रक्रिया सुरू झाली, जेव्हा राख आणि पाण्याचे वाष्प मेघ ७ किमी (२३,००० फूट) उंची वर गेले आणि लावा प्रवाह समुद्राच्या मार्गावर उतरला. 
                          पेलिकन
                
              गॅलापागोस पेंग्विन 







पुंटा एस्पिनोसा ही एक अरुंद जमीन आहे जिथे शेकडो समुद्री इगुआना जमा होतात,  मुख्यतः काळ्या लावा खडकांवर.  गॅलापागोस पेंग्विन, पेलिकन, गॅलापागोस समुद्री सिंह आणि गॅलापागोस फर सील यांच्याप्रमाणेच प्रसिद्ध कॉर्मोरंट्स, ज्यांना उडण्यासाठी पंख नाहीत, या बेटावर राहतात.  

  कॉर्मोरंट्स

वेगवेगळ्या प्रकारच्या लावा प्रवाहाची तुलना केली जाऊ शकते आणि खारफुटीची जंगले पाहिली जाऊ शकतात.  

११ ) पिन्झोन (डंकन) बेट

पिंझन बंधू, जे पिंटा आणि निना काफिल्याचे कर्णधार होते त्यांच्या नावावर हे बेट आहे. 

याचे क्षेत्रफळ १८ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची ४५८ मीटर (१,५०३ फूट) आहे.

पिन्झोन हे स्थानिक उप -प्रजाती चेलोनॉइडिस डंकेनेन्सिस, गॅलापागोस समुद्री सिंह आणि इतर स्थानिक प्रजातींच्या विशाल गॅलापागोस कासवांचे मूळ स्थान आहे. यात प्रवाश्यांसाठी सुविधा नाही आणि भेट देण्यासाठी परमिट देखील आवश्यक आहे.

पिन्झोन गॅलापागोस बेटांच्या केंद्रस्थानी आहे, परंतु दोन मुख्य  गॅलापागोस वृक्ष प्रजातींपैकी एकही इथे अस्तित्वात नाही. दमट क्षेत्रात डेझी झाडाची एक अनोखी प्रजाती आढळते. 

१२ ) पिंटा (लुईस) बेट

पिंटा काफल्याच्या नावावर असलेले हे बेट आहे व त्याचे क्षेत्रफळ ६० किमी स्क्वेयर (२३ चौरस मिल) आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची ७७७ मीटर (२,५४९ फूट) आहे. 

          पिंटा कासव / लोनसोम जॉर्ज 

इथे समुद्री सिंह, गॅलापागोस हॉक, महाकाय कासव, सागरी इगुआना आणि डॉल्फिन येथे आढळतातपिंटा कासव नामक प्रजातीचे हे शेवटचे राहण्याचे स्थान होते, ज्याला लोनसोम जॉर्ज म्हणतात. त्याला पिंटा बेटावरून सांताक्रूझ बेटावरील चार्ल्स डार्विन संशोधन केंद्रात हलवण्यात आले, जिथे शास्त्रज्ञांनी त्याच्यापासून प्रजनन करण्याचा प्रयत्न केला. तथापि, जून २०१२ मध्ये कोणत्याही संततीची निर्मिती न करता लोन्सम जॉर्जचा मृत्यू झाला.

ह्याचे नाव एका इंग्रजी उच्चभ्रू, लॉर्ड ह्यूग सेमोर यांच्या वरून देण्यात आले. ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १.९ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची २८ मीटर (९२ फूट) आहे. ह्या बेटावर निळ्या पायाचे बूबी आणि गिळण्या-शेपटीच्या गुलांची मोठी लोकसंख्या आहे. फ्रिगेट पक्ष्यांच्या सर्वात मोठ्या लोकसंख्येपैकी एक हे बेट आहे.

हे भूवैज्ञानिक उत्थानापासून तयार झालेले बेट आहे. 

                                                                                                              निळ्या पायाचे बूबी

  
               फ्रिगेट पक्षी


१३ ) वुल्फ (वेनमन) बेट
या बेटांचे नाव जर्मन भूवैज्ञानिक थिओडोर वुल्फ यांच्या नावावरून ठेवण्यात आले. त्याचे क्षेत्रफळ १.३ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची २५३ मीटर (८३० फूट) आहे. 

येथे फर सील, फ्रिगेटबर्ड्स, नाज्का आणि लाल पायांचे बूबीज, सागरी इगुआना, शार्क, व्हेल, डॉल्फिन आणि गिळलेल्या शेपटीचे गुल दिसू शकतात. सर्वात प्रसिद्ध रहिवासी म्हणजे व्हॅम्पायर फिंच, जो अंशतः इतर पक्षांच्या रक्तावर पोसतो आणि केवळ या बेटावर आढळतो. 

 
व्हॅम्पायर फिंच
                               



                                       Nacza
                                                                                              
लाल पायांचे बूबीज

१४ ) सांता फे (बॅरिंग्टन) बेट - 

स्पेनमधील एका शहराच्या नावावर ह्या बेटाचे नाव देण्यात आले. ह्याचे क्षेत्रफळ मात्र २४ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची   २५९ मीटर (८५० फूट) इतकी आहे. सांता फे मध्ये पालो सॅंटो आणि ओपंटिया कॅक्टसचे जंगलाचे साम्राज्य आहे, जे द्वीप समूहातील सर्वात मोठे आहेत. विथर्ड क्लिफ्स गिळण्या-शेपटीच्या गुल, लाल-बिलेदार उष्णकटिबंधीय पक्षी आणि शियर वॉटर पेट्रेलसाठी हे बेट वास्तव्यासाठी उत्तम जागा आहे. 
जमिनीच्या इगुआनांच्या सांता फे प्रजाती, तसेच लावा सरडे दिसतात. 

१५ ) रबिडा (जर्विस) बेट

हे रबिदाच्या आश्रमस्थान चे नाव आहे, जिथे कोलंबसने आपल्या मुलाला अमेरिकेच्या प्रवासा दरम्यान सोडले. त्याचे क्षेत्रफळ ४.९५ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची ३६७ मीटर (१,२०४ फूट) आहे. 
रबिडा येथील लाव्हामध्ये उच्च प्रमाणात लोह आहे ज्यामुळे त्याला एक विशिष्ट लाल रंग मिळतो. 
पांढऱ्या गालाचे पिंटेल बदके समुद्र किनाऱ्याजवळील खार्या पाण्याच्या सरोवरात राहतात, जिथे तपकिरी पेलिकन आणि बूबींनी इथे घरटे बांधली आहेत. हल्ली तर, सरोवरात फ्लेमिंगो देखील आढळले होते, परंतु ते नंतर इतर बेटांवर गेले आहेत, बहुधा रेबिडावर अन्नाचा अभाव हे कारण असू शकते. 
या बेटावर फिंचच्या नऊ प्रजाती आढळल्या आहेत. 

१६ ) सॅन क्रिस्टोबल (चॅथम) बेट - 

हे नाविकांच्या संरक्षक "सेंट क्रिस्टोफर" चे नाव आहे. त्याचे इंग्रजी नाव विल्यम पिट, चॅथम चे अर्ल प्रथम ह्यांच्यावर देण्यात आले. त्याचे क्षेत्रफळ ५५८ किमी स्क्वेयर आहे आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची ७३० मीटर (२,४००  फूट) पर्यंत आहे.  गॅलापागोस द्वीपसमूहातील हे पहिले बेट आहे. 
चार्ल्स डार्विनने बीगलवरील त्याच्या प्रवासादरम्यान भेट दिली. या बेटांवर फ्रिगेट पक्षी, समुद्री सिंह, महाकाय कासव, निळे आणि लाल पाय असलेले बूबीज, उष्णकटिबंधीय पक्षी, सागरी इगुआना, डॉल्फिन आणि निगल-शेपटीचे गुल आहेत. 

त्याच्या वनस्पतींमध्ये कॅलेंड्रिनिया गॅलापागोस, लेकोकार्पस डर्विनी आणि लिग्नम व्हिटे सारखी झाडे समाविष्ट आहेत. द्वीपसमूहातील सर्वात मोठे गोड्या पाण्यातील तलाव, लागुना एल जुन्को, सॅन क्रिस्टोबलच्या उंच प्रदेशात आहे. गॅलापागोस प्रांताची राजधानी प्यूर्टो बाकेरिझो मोरेनो आहे, जो बेटाच्या दक्षिण टोकावर आहे आणि सॅन क्रिस्टोबल विमानतळाच्या जवळ आहे.

१७ ) नॉर्थ सेमोर बेट - 

त्याचे नाव एका इंग्रजी उच्चभ्रू, लॉर्ड ह्यूग सीमोर यांच्यानंतर देण्यात आले. त्याचे क्षेत्रफळ १.९ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची २८ मीटर (९२ फूट) आहे. 
हे बेट निळ्या पायाचे बूबी आणि गिळण्या-शेपटीच्या गुलांची मोठी लोकसंख्या आहे. हे फ्रिगेट पक्ष्यांच्या सर्वात मोठ्या लोकसंख्येपैकी एक आहे. हे भूवैज्ञानिक उत्थानापासून तयार झाले आहे.
.......................................

ह्या शिवाय काही छोटे बेटे देखील आहेत :

१) डॅफने मेजर

सांताक्रूझच्या उत्तरेस आणि बाल्ट्राच्या थेट पश्चिमेस एक लहान बेट आहे, हे अत्यंत दुर्गम बेट अंब्रोस काउलीच्या १६८४ चार्टवर दिलेले असावे असे वाटते. पीटर आणि रोझमेरी ग्रांटच्या मल्टीडेकेड फिंच लोकसंख्येच्या अभ्यासाचे स्थान म्हणून हे महत्त्वाचे आहे.

२) दक्षिण प्लाझा बेट (प्लाझा सुर)

इक्वेडोरचे माजी अध्यक्ष जनरल लेनिदास प्लाझा यांच्या सन्मानार्थ ह्या बेटांचे नाव देण्यात आले आहे. त्याचे क्षेत्रफळ ० .१३ किमी स्क्वेयर आणि समुद्र सपाटी पासून कमाल उंची २३ मीटर (७५ फूट) आहे. 

दक्षिण प्लाझाच्या वनस्पतींमध्ये ओपंटिया कॅक्टस आणि सेसुवियम वनस्पतींचा समावेश आहे, जे लावा निर्मितीच्या वर लालसर कार्पेट तयार करतात. इगुआनास (जमीन, सागरी आणि दोन्ही प्रजातींचे काही संकर) मोठ्या प्रमाणात आढळत आहेत आणि बेटाच्या दक्षिणेकडील भागातील उंच कड्यावरून उष्णकटिबंधीय पक्षी आणि गिळलेल्या शेपटीसह मोठ्या संख्येने पक्षी उडताना दिसतात.
                      
ओपंटिया कॅक्टस          



                  
                   सेसुवियम वनस्पतीं
                                                                                                               

३ ) निनावी (नेमलेस) बेट - स्कूबा डायव्हिंगसाठी वापरले जाणारे एक लहान बेट.

४ ) रोका रेडोंडा - 

इसाबेलाच्या वायव्येस अंदाजे २५ किमी एक बेट. हर्मन मेलविले या द्वीपसमूहाचे वर्णन करण्यासाठी द एन्केन्टाडासचे तिसरे आणि चौथे स्केचेस (ज्याला तो "रॉक रोडोन्डो" म्हणतो). 


V वा




No comments: